top of page

Anders Tegnell: Achteraf blijkt dat Zweden de juiste keuzes heeft gemaakt (deel2/2)

In het tweede deel leren we de Zweedse viroloog nog beter kennen. Hij werd uitgebreid geinterviewd door de Britse journaliste Allison Pearson. Tegnell is iemand die de aandacht van de pers niet opzoekt, dus daarom is dit interview eerder uitzonderlijk.

De redactie van Tegenwind maakte een vertaling en samenvatting van dit artikel en brengt het in twee delen voor de abonnees.


Na bloemen voor het vertrouwen toch even twijfel


Anders Tegnell is geen demonstratieve man, maar hij kan zijn vreugde niet verbergen als ik zeg dat ik gehoord heb dat zijn vrouw regelmatig een groot boeket kreeg als dank. "Ja, er zijn heel veel bloemen op het werk afgeleverd. Openbare gezondheidsdiensten krijgen niet zo vaak bloemen," lacht hij. (Er waren ook donkere tijden. Tot voor kort had Tegnell twee lijfwachten, omdat zijn leven bedreigd werd op sociale media door allerlei samenzweringstheoretici).

Eigenlijk was de strategie heel eenvoudig. Tegnell vertrouwde de mensen en zij beloonden hem door hem ook te vertrouwen, omdat hij hen als volwassenen behandelde.

Het enorme publieke vertrouwen in de staatsepidemioloog liep pas een deuk op toen de tweede Covid-golf groter bleek dan hij had gehoopt. (Zelfs toen hij uiteindelijk voorstelde om maskers te dragen in het openbaar vervoer, nam slechts 15% van de reizigers de moeite).

Er ontstond een fel nationaal debat over de vraag of Zweden te zelfgenoegzaam was. Maar er werd niet om bloed gebruld zoals in de Britse media, waar omroepers met GCSE-biologie de ongelukkige Britse ministers toeschreeuwden dat ze moesten opschieten en de scholen moesten sluiten. De Zweedse grondwet gaf Tegnell de luxe dat hij zich niet hoefde te bekommeren om tegenslagen op korte termijn, zoals politici dat moeten doen, en stelde hem in staat zich te concentreren op de lange termijn. Hij wist dat hij daarop beoordeeld zou worden.

Tegnell is geen gemakkelijk te lezen man - hij heeft de onverstoorbaarheid van een zwijgzame sheriff in een western - maar hij is zichtbaar verrast als ik hem vertel dat we in het VK een groep hadden die SPI-B heette (Scientific Pandemic Influenza Group on Behaviour). Deze groep zei dat, om de naleving van sociale afstandsmaatregelen te vergroten, het "waargenomen niveau van persoonlijke dreiging moet worden verhoogd”.

"Ik geloof zeker dat de meeste mensen redelijk gezond zijn. En als je ze goede informatie geeft over wat ze kunnen doen, alsmede de mogelijke dreiging die ze kunnen ervaren, maken ze meestal goede keuzes", reageert hij.

"In Zweden proberen we mensen te informeren over wat we weten en wat we niet weten, en welke dingen we kunnen doen die een redelijk effect kunnen hebben op het risico voor jou als individu, of voor je gezin."

Niet voor het eerst voel ik een steek van pure afgunst dat de Zweden de nuchtere wijsheid van Tegnell hadden, terwijl onze leiders dronken waren van de macht.


Het had allemaal zo anders kunnen lopen. Tot 23 maart 2020 volgde het Verenigd Koninkrijk dezelfde verzachtingsstrategie ("squash the sombrero") als Zweden. "Prachtig toch?" Anders Tegnell had nog maar een paar dagen eerder geantwoord, toen een collega hem een YouTube filmpje mailde van Boris Johnson en Sir Patrick Vallance, waarin ze uitlegden dat ze niet wilden voorkomen dat iedereen het virus kreeg, omdat de immuniteit zich in de bevolking moest kunnen opbouwen.


Na een tijdje stond Zweden er alleen voor qua aanpak ik Europa

Dat alles veranderde nadat een rapport van professor Neil Ferguson en het Imperial College voorspelde dat het vrij laten circuleren van het virus in het Verenigd Koninkrijk, zonder dat er maatregelen werden genomen, zou leiden tot 510.000 doden. Het voorheen oncontroversiële concept van kudde-immuniteit - flokk immunitet in het Zweeds - en het voorlichten van het publiek zodat zij hun eigen risico konden inschatten, werd bijna van de ene op de andere dag een onbelangrijk idee, en iedereen die erin geloofde was een mogelijke moordenaar van zijn oma. Groot-Brittannië liet de matiging varen en pakte de hamer op. Zweden stond er helemaal alleen voor.

Was Tegnell teleurgesteld over de Britse ommezwaai?

"Ik ga niet oordelen over verschillende landen," haalt hij zijn schouders op,

Ik denk dat iedereen het beste heeft gedaan wat hij onder de omstandigheden kon doen. Natuurlijk is het altijd fijn om iemand anders te hebben die ongeveer hetzelfde denkt en doet als jij, want dan kun je ervaringen delen, waardoor je veel beter wordt. Je kunt dan zien dat, wanneer het daar een beetje fout gaat, je jezelf kunt corrigeren, en omgekeerd.”

Tegnell is veel kritischer over het Ferguson-rapport, dat volgens hem niet eens door vakgenoten is getoetst. "We hadden in ons bureau veel met modellen gewerkt en ik denk dat we heel goed op de hoogte waren van zowel de sterke als de zwakke punten. Het kan een heel mooi instrument zijn als je het op de juiste manier gebruikt. Maar als je modelleert met gegevens die niet erg betrouwbaar zijn, kunnen de resultaten erg, erg lastig zijn en moet je heel voorzichtig zijn. Als je getallen in modellen stopt en je weet niet of die getallen redelijk kloppen, kun je tot zeer vreemde resultaten komen.”


Je moet verschillende bronnen van wetenschap tegen elkaar afwegen en dan kun je misschien tot iets komen dat redelijkerwijs en hopelijk waar is," vervolgt Tegnell op zijn afgemeten manier,


"En je moet echt dubbel en dwars controleren of je meer mensen krijgt die hetzelfde doen, voordat je je redelijk veilig kunt voelen. Maar helemaal vertrouwen op slechts één studie, één model, dat is heel gevaarlijk.”

Gevaarlijk? Namen de Britten maar ook andere landen in Europa maatregelen op basis van een worst-case scenario, dat niet werd getoetst aan de realiteit? Het zou niet de eerste keer zijn dat het Verenigd Koninkrijk een ruïneuze actie onderneemt op basis van een onbetrouwbaar dossier.


De doden in de verzorgingstehuizen betreurt Tegnell

Natuurlijk was Tegnell niet perfect. Het niet sneller handelen om verzorgingshuizen te beschermen is een van zijn grootste misstappen. Er waren al voor de pandemie systeemproblemen met de verpleging in Zweden, legt hij uit, maar de gezondheidsdeskundigen hadden meer moeten doen om het hoge aantal sterfgevallen in te dammen.

Wat Tegnell goed deed, was dat hij ziekenhuizen nooit de opdracht gaf om geen Covid-zorg meer te verlenen (zoals in de NHS gebeurde) en dat hij zijn hakken in het zand zette om kinderen te beschermen, die opmerkelijk weinig risico liepen op Covid.


Tegnell zei ook:

"Ik heb nog nooit een virus met een duidelijker leeftijdsprofiel gekend".

Hij is blijven opkomen voor het welzijn van de kinderen


Nu elk ander Europees land zijn scholen sluit, waarom was het voor hem dan zo belangrijk om zijn scholen open te houden?

"In alle discussies die we hadden, stond de geestelijke gezondheid van kinderen heel hoog, omdat we weten dat de geestelijke gezondheid verslechtert als ze niet naar school kunnen. Daar zijn veel studies en bewijzen voor. We wisten ook dat een van de grootste problemen met de volksgezondheid in Zweden [vóór de pandemie] de geestelijke gezondheid van jongeren was. Dus we wilden dat niet nog meer schade toebrengen dan we al deden.”

Vonden er in de Britse regeringskringen ook zulke oprechte gesprekken plaats over de bescherming van de geestelijke gezondheid van jongeren? Je weet zeker dat dat niet zo was. Het ontbrak Engeland aan een figuur met wetenschappelijke en morele autoriteit, die stelling kon nemen tegen besmettelijk groepsdenken.

De Lancet schatte de rekening voor het sluiten van Britse scholen voor 12 weken op één procent van het BBP, omdat zoveel ouders thuis zouden moeten blijven. Maar dat was niet de echte rekening, niet eens in de buurt. Onder de verborgen kosten waren bijna 100.000 "spookkinderen" die nooit meer naar de klas terugkeerden en meer dan een miljoen jongeren die nu op wachtlijsten staan voor geestelijke gezondheidszorg.


Karl Lauterbach, de Duitse minister van volksgezondheid en fan van sluitingen, zei onlangs dat het sluiten van scholen "een grote fout" was en dat sommige Covid-beperkingen "idioot" waren. Denkt Tegnell dat we langzamerhand gaan erkennen dat een lockdown inderdaad de gruwelijke nevenschade heeft veroorzaakt die hij voorzag?

Hij knikt langzaam. "

Ja, ik denk dat we in een periode van herziening en evaluatie zitten, en scholen zijn zo'n goed voorbeeld omdat het zo duidelijk is dat de voordelen in principe nihil waren, en de schade die je kon aanrichten zo groot.”

Onze toenmalige minister van volksgezondheid was niet geïnteresseerd in de vraag of Tegnell misschien iets op het spoor was met zijn vastberadenheid om het publiek rustig en goed geïnformeerd te houden, in plaats van hen "bang te maken", wat de voorkeursstrategie van Hancock (toenmalige Britse minister van Volksgezondheid) was. "F---ing Zweden argument," ging Hancock tekeer op WhatsApp en vroeg zijn medewerkers om drie of vier punten te noemen waarom Zweden verkeerd is. Als Zweden het goed ging doen, zou dat gewoon ongewenst bewijs zijn dat Hancock en Lockdown het mis hadden.

Intrigerend is dat de premier en Rishi Sunak in september 2020 een geheime Zoom-bijeenkomst hield met Tegnell, en de professoren Gupta en Heneghan, om hun visie op een mogelijke "circuit-breaker lockdown" te horen. Tegnell zegt dat hij "een beetje verrast" was toen hij werd gevraagd. Hij had de indruk dat Boris en Rishi "ervoor open stonden" , dat het een slecht idee was. Hancock was woedend toen hij ontdekte dat de sceptici van het "lockdown-idee" door de premier gehoord werden.


Tegnells aanpak in Zweden wierp zijn vruchten af. Na een wankele start (in mei 2020 had het land het hoogste Covid-19 sterftecijfer ter wereld), begon Zweden het goed te doen. Heel goed. Beschamend goed. Critici die victorie kraaiden over Zweden's vroege hoge Covid sterftecijfers, vielen stil. Terwijl ik schrijf, heeft Zweden het laagste percentage oversterfte van alle Europese landen (dat is hoeveel meer mensen per maand sterven dan normaal). Het is misschien niet het allerlaagste, als je standaardiseert voor leeftijd en pre-pandemische trends, maar het is nog steeds een verbazingwekkende prestatie. Wie wist dat het niet stilleggen van het leven op lange termijn meer doden zou voorkomen?


Anders Tegnell is blij dat het er steeds meer op lijkt dat het oordeel van de geschiedenis zal luiden dat Zweden de westerse consensus over afsluiting heeft getrotseerd en gelijk heeft gekregen?

"Ik hou er niet van om in het gelijk gesteld te worden," zegt hij streng, "want dit is geen wedstrijd. Dit gaat over volksgezondheid. Het gaat over je best doen om je bevolking zo gezond mogelijk te houden tijdens een gezondheidscrisis."

Bovendien kunnen de gegevens over sterfgevallen lastig zijn en moeten ze beter worden onderzocht, vindt hij. Dit is zo'n Anders-antwoord, zo rationeel, zo eerlijk, zo niet-Hancock, zo niet-triviaal, zo verdomd wetenschappelijk, dat ik me moet inhouden om hem een knuffel te geven. De eer is volledig aan U, man!

Zweden heeft zijn Covid-19 onderzoek al afgerond (dat van het VK is nog maar net begonnen). In het eindrapport, dat in februari 2022 werd gepubliceerd, kwam de nationale commissie tot de conclusie, dat de vrijwillige maatregelen die onder leiding van Tegnell werden genomen passend waren en dat ze de persoonlijke vrijheid van de Zweden tijdens de pandemie in stand hielden. Er hadden echter eerder uitgebreidere maatregelen moeten worden genomen, vooral tijdens de eerste golf.

Waar de Commissie niet op inging, is de onschatbare rol die Tegnell en zijn land hebben gespeeld bij het tegengaan van de wereldwijde waanzin. "De wereld verborg haar onzekerheid door Zweden uit te schelden," merkte Preben Aavistland, Noors directeur volksgezondheid, onlangs op. "Zweden werd de tegenstelling die ze niet wilden.”

Zonder Zweden als controlegroep konden de wereldleiders beweren dat ze geen andere keuze hadden dan de boel te sluiten. Maar er was een keuze.

Tijdens een bezoek aan het Nobelprijsmuseum zegt de jonge gids dat wat veel van de Nobelprijswinnaars in de wetenschap kenmerkt, is dat zij de dogma’s van hun tijd uitdaagden. Ze waren de buitenbeentjes. Ze werden vaak gehekeld, maar ze kwamen op voor wat ze geloofden en konden dat bewijzen.


Zou Tegnell de Nobelprijs voor geneeskunde kunnen krijgen? Deze zoon van Zweden was ontegensprekelijk één van de weinige lichtpunten in tijden van dwaasheid in andere landen. Tegnell vertelde me, dat je als arts altijd moet denken aan de gevolgen van een actie voor al je patiënten, niet slechts voor een paar. "Doe in eerste instantie geen kwaad.”


Terwijl we afscheid nemen, lees ik nog een laatste reactie van 'Telegraph-lezer' Jack voor: "Bedankt, Anders, je bent een legende!”

Daar ben ik het mee eens en dat zeg ik.

"Anders Tegnell, je bent een legende. Als er nog een pandemie komt, verhuis ik naar Zweden. Wat Tegnell deed in het voorjaar van 2020 zal worden gewaardeerd en besproken, lang nadat hij er niet meer is. Hij hoefde geen dingen te doen om een sterke man te lijken. Hij was een sterke man."
394 weergaven0 opmerkingen

Comentários


bottom of page