top of page

De zombies zijn binnengevallen

‘Demonisch nihilisme’


Jill en ik waren deze week in Mountain View, Californië. Dit is kennelijk ver weg van Virginia, niet alleen wat betreft fysieke afstand.


Daar hadden we een heerlijk VIP-diner met vrijheidsvoorstanders. En voorafgaand aan mijn toespraak heb ik nog een belangrijk interview over AI, plus een podcast met Shannon Joy. Dat geeft me een paar uur de tijd om een Substack te publiceren. Allemaal volgens Westkust-tijd, dus met drie uur tijdsverschil. Geen probleem, we schikken ons gewoon naar een leven van reizen en onderweg zijn.


Toen ik vanochtend wakker werd, keerden mijn gedachten terug naar het gesprek tijdens het diner van gisteravond. Dat draaide rond goed en kwaad, de toestand van de VS en hoe we nu verder moeten. Hoe krijgen we ons land, onze grondwet, onze kinderen terug, ondanks zoveel kwaad?


Maar waaruit bestaat dit kwaad?


Een uur later die ochtend zaten Jill en ik in de cafetaria van het luxueuze hotel waar we tijdelijk onderdak kregen en dat zich in hartje ‘Silicon Valley’ bevindt, op het terrein van het voormalig Moffett AirField. In dit hotel komen voornamelijk Californische technocraten en zakenlui. Duidelijk een rijk en goed opgeleid cliënteel. Terwijl ik de mensen in de cafetaria bekeek, dacht ik bij mezelf dat dit ‘onze mensen’ zouden moeten zijn. Jill en ik zijn namelijk allebei geboren en getogen in Californië. Maar om eerlijk te zijn: we hebben Californië in 1996 voorgoed verlaten en keken nooit meer achterom. De staat heeft zich verder ontwikkeld, en wij gelukkig ook.


De mensen die in de cafetaria aan hun dag begonnen kregen koffie, groene thee en een ontbijt. Maar ze zagen er niet uit als verlichte leiders van een vrije wereld. De meesten waren onverzorgd, droegen slordige kleding en vuile schoenen. Anderen hadden slecht bij elkaar passende sportkledij aan. Aangezien het hier hoofdzakelijk ging om mensen die jonger waren dan 40 zou je een zekere mate van fysieke conditie verwachten, maar eigenlijk hadden de meesten overgewicht. Vette huidplooien puilden uit hun strakke kleren. Verrassend genoeg waren het blijkbaar vooral de vrouwen die het niets kon schelen hoe ze eruit zagen. Alle ogen waren vastgelijmd op telefoon- en computerschermpjes. Zelfs degenen die in groep zaten hielden zich stil en fixeerden zich op hun apparaatjes voor individueel tijdverdrijf. De afwezigheid van bezieling en het gebrek aan vitaliteit hing overal in de lucht. Als er één woord bestaat om te beschrijven hoe deze mensen eruitzagen, dan is het ‘dof’. Alsof een of andere vitale levenskern uit hun ziel was weggezogen.


Terwijl ik gadesloeg hoe ze aan hun dag begonnen, voelde ik een golf van droefenis door me heen stromen. Wat was er geworden van de mensen in de staat Californië, die buitengewone en ooit zo veelbelovende natie?

Dat is de reden waarom het nieuwste artikel van Unherd zo diep resoneerde in mijn ziel. Het draagt als titel ‘America is now a zombie state: Demonic nihilism has infected the nation’. Amerika is een zombie-staat geworden: de natie is besmet met demonisch nihilisme.


Zombies. We zijn een natie van zombies geworden.


Het artikel zit achter een betaalmuur. Hieronder een uittreksel.


… de naderende dood van het Amerikaanse experiment aangaande gecontroleerde vrijheid. Als gevolg van de vergrijzing. Het probleem gaat veel verder dan een dementerende president. De Amerikaanse Senaat (van het Latijnse senex = ‘oud’) lijkt meer op de wachtkamer van een geriatrische neuroloog dan op een raad van wijze ouderen. Zo zijn daar Mitch McConnell, bekend om zijn valpartijen en plots sprakeloos verstijven, een verwarde Dianne Feinstein die in een rolstoel zit, en John Fetterman, slechts 53 jaar oud maar allerminst geschikt voor de openbare dienst, minder dan eender welk ander lid van deze oorspronkelijk eerbiedwaardige instelling. Het lijkt wel alsof C-SPAN heeft besloten zijn uitzendingen over de hoorzittingen van het Congres te vervangen door absurde en post-apocalyptische griezelfilms.


De zombificatie van het Capitool is slechts een symptoom van een onderliggende ziekte. En dan hebben we het niet eens over onze straten die permanente kampeerplaatsen zijn geworden voor verwarde en gestoorde mensen. Zoals elke andere instelling valt ook een politiek beleid uit elkaar wanneer het niet regelmatig injecties met constructieve energie krijgt. Een moderne democratie kan alleen gezond zijn wanneer haar grote partijen organisch groeien en de belangen van hun kiezers vertegenwoordigen via geplogenheden en voorkeuren, zelfs meer dan door het leveren van bewuste inspanning. Maar de volksgerichte politiek, die Tocqueville zo bewonderde toen hij in de jaren 1830 een bezoek bracht aan de VS, heeft reeds lang geleden plaats geruimd voor de leugenachtige en misleidende top-down astroturfing van het technocratisch managementsysteem. Onze regerende elites vertegenwoordigen niemand anders dan zichzelf en hun handlangers, en ze zijn niet blij met schokeffecten binnen het systeem. Opstandige kandidaten zoals Robert Kennedy Jr. en Vivek Ramaswamy brengen de bezorgdheden van veel Amerikanen openlijk aan het licht om zo de nationale politiek nieuw leven in te blazen. Maar zij worden gecensureerd en stuiten op actieve weerstand, zelfs bij hun eigen partijleden.


Niet alleen in de politiek zijn de bronnen van groeps- en individuele vitaliteit opgedroogd. Amerikanen trouwen minder, en op latere leeftijd. Ze krijgen te weinig kinderen om zichzelf en het gezin dat hen koesterde voort te planten. En bij de kinderen die we wel hebben voortgebracht, zijn onze openbare scholen grotendeels gestopt met het doorgeven van verzamelde oude kennis en beschavingswijsheid uit het verleden. Overal in de cultuur is een voorkeur voor historische verloochening ontstaan, waardoor curatoren kunst ‘binnen een context plaatsen’, stadsbesturen standbeelden weghalen, hogescholen hun gebouwen een andere naam geven en uitgevers boeken censureren of herschrijven. Maar creativiteit verschrompelt wanneer ze niet meer wordt gevoed door het zuurstofrijke bloed van traditie en overlevering. Het is dan ook geen wonder dat Hollywood zijn erfgoed kanabaliseert door steeds meer oude filmfragmenten in nieuwe nep-cripts te gieten.


Technologie heeft onze nationale futloosheid nog meer vergroot. We zijn oplaadpunten geworden voor smartphones die onze psychische energie wegzuigen door aanhoudende verleidingen en een overdaad aan informatie-gewauwel. Videogesprekken en thuiswerk beknotten persoonlijke interacties met echte, levende personen, mensen met wie we normaal gezien het grootste deel van de week urenlang zouden samenzijn en -werken. Gerichte reclame, zorgvuldig afgestelde algoritmes en politiek gekleurde sociale media verminderen aanzienlijk ons contact met nieuwe ideeën. We metselen onszelf in. Binnen de muren en in het donker van onze privé-grot kijken we naar flikkerende beelden.


Leermodellen voor AI-taal tonen veel gelijkenis met andere grote culturele ontwikkelingen en vormen een waarschuwing. Het schrift van systemen zoals ChatGPT blijft stereotiep, clichématig en gevoelig voor fouten. Dergelijke programma’s verkrijgen hun vaardigheid door het uitfilteren van een massa gedigitaliseerde teksten waarvan een steeds groter deel bestaat uit inhoud die zelf ook weer door AI werd voortgebracht. Het voorspelbare resultaat van zo’n terugkoppelingslus is het soort afvlakking dat we in al onze instellingen zien. Het eindproduct kan alleen maar slechter worden, net zoals persberichten die bij manier van spreken hun eigen inkt opdrinken. En welke nieuwsmedia doen dat tegenwoordig niet?


Culturele uitputting, sociale loskoppeling en de algemene aftakeling van levenskrachten zijn een concrete uitdrukking van de wil tot niets, een geestelijke en intellectuele toestand die men nihilisme noemt. Nihilisme is demonisch omdat de wil tot niets nog steeds een wil is, een levenskracht. Het is geenszins geruststellend dat het uitsluitend een negatieve wil is, want het is makkelijker en voordeliger om af te breken dan op te bouwen. Vernietiging is spectaculair en brengt met relatief weinig energie een illusie van vitaliteit tot stand. En wie wil zich niet een beetje levend voelen in deze apocalyptische tijd, inclusief de nihilist?

1.225 weergaven1 opmerking

1 Kommentar


Peter Braet
Peter Braet
14. Aug. 2023

Land of the Free and Home of the Brave

The most powerfull Military Industrial Complex in the world!




Gefällt mir
bottom of page